De psyche achter de song: Jannes - Ga maar weg
Tijdens het legen van mijn muziekbibliotheek kwam ik een nummer tegen van Jannes. Dit nummer had ik niet vanwege bewondering voor deze zanger. Dat het er per ongeluk in zat zal ik ook niet zeggen. Maar dat het nummer er was om mij te amuseren, was zeker niet het geval. Het gaf mij wel de mogelijkheid om aandachtiger te luisteren naar wat er werd gezongen.
Alhoewel een oor in verrijkt uranium minder schade toebrengt, word deze nu ter beschikking gesteld aan dit nummer. Muziek beluisteren is op eigen risico, maar het verhaal achter dit lied neemt toch dramatische vormen aan. Dat wanneer er een film over wat het nummer beschrijft, was gemaakt, dit een van de beste films aller tijden wordt genoemd. En film die het meest tot zijn recht zou komen welke geregisseerd was door David Lynch.
Ik zal opmerkingen plaatsen bij de gezongen tekst die cursief wordt geplaatst. Om zelf eerst een indruk op te doen van het nummer zelf, zie je hieronder het youtube filmpje. Maar als je het nummer niet kent, waarom zou je jezelf dit aan willen doen?
In dit filmpje trekt Jannes met zijn stem tienermeisjes aan.
Wat mij betreft een ode aan deze twee muziek video's
Eerste couplet
Alles, alles wou ik voor je doen
De protagonist wind er geen doekjes om. Meer dan wat Meatloaf ooit zou willen doen , had deze in het verleden over voor haar. Vanaf een de wc-bril naar beneden doen tot aan het doneren van een nier. Een nier welke hij zelf met een bot broodmes uit zijn lichaam sneed en haar als pasteitje aan bood met een crackertje.
alles, maar het ging jou alleen maar om mijn poen
Nogmaals wordt bedrukt dat hij alles voor haar wilde doen. Hij ging dan ook veel verder dan de voorbeelden die ik gaf. Er is een uitgebreidere versie van dit nummer die bij het uitbrengen van zijn album het niet heeft gehaald. Hierin worden ook de voorbeelden aangehaald wat hij allemaal voor haar heeft gedaan. Dat zijn hele zieke dingen die je zelfs niet op het internet kan vinden en die ik hier liever ook niet plaats. Laten we maar stellen dat de mensheid nog lang niet klaar is met de beschaving voor de komende 50.000 jaar.
Vervolgens komt de twist dat het de vrouw alleen maar ging om wat geld. Er valt op te maken dat er in dit verhaal ook een sympathiek figuur voorkomt, de vrouw. Jannes was in staat om de vreselijkste dingen te doen voor haar, maar zij was al tevreden met een beetje geld. Zij heeft er nota bene voor gezorgd dat er een suïcidale incestueuze zak minder in de samenleving rond loopt.
En gaat het wel om een vrouw? Ja, er wordt later in dit nummer wel melding van gemaakt dat het vol zit met oestrogeen, maar de eerste twee zinnen van dit nummer laten al zien dat het Jannes aan inschattingsvermogen ontbeert. Het kan net zo goed een travestiet zijn of een gnoom die dagelijks groeihormonen slikt.
en er komt een tijd dan heb je zeker spijt
Dit roept meteen allerlei vragen op. Waarvan zou 'ze' spijt moeten hebben en wanneer komt die tijd? Als het haar doel al was dat ze geld zou willen hebben, dan is dat gelukt. Tenzij ze er achter is gekomen dat het betrekkelijk weinig geld is. Of dat bij andere personen meer geld was te halen en die geen nummer daarover zouden schrijven. Misschien heeft ze spijt dat ze liever bij een andere bank de bankrekening had willen openen om het zo te storten. Misschien heeft de gnoom spijt over de hoeveelheid tijd die 'ze' met dit figuur heeft opgetrokken. In alle gevallen blijkt dat de spijt eigenlijk direct al komt. Spijt komt in veel gevallen al direct achter de zogenaamde daad.
van alles wat je mij hebt aangedaan
Je bedoeld, het geld afpakken. 'Alles' is nogal een breed begrip Jannes. In jouw eerste zin is alles nogal iets vreselijks. En komt vervolgens met een ander gedefinieerde alles aanzetten; geld verkrijgen. Even een spoiler, het wordt nooit duidelijk om de hoeveelheid geld het gaat. We weten dat onze antagonist, zo wordt 'ze' afgeschilderd, een boel te verduren heeft gehad. Ook al word getwijfeld door mij aan haar verschijning. Zeker is wel dat Jannes niet helemaal honderd procent is. De eerste twee regels van dit nummer was al duidelijk dat zijn beoordelingsvermogen dermate slecht is. De twee regels daarop maken alleen maar nog meer duidelijk wat voor een labiel figuur we te maken hebben. Daarom zijn volgende twee scenario's de meest realistische op wat voor basis Jannes dit nummer heeft geschreven:
De 'vrouw' was een collectant voor het astmafonds
Toen Jannes aan het oefenen was voor het nummer 'Daar is mijn haven' , een nummer om aan te geven waar de haven van Jannes was, belde er iemand aan. Op slag was Jannes verliefd toen hij de deur open deed en haar zag staan. Het bracht hem weer terug aan de grond om te weten dat zij alleen maar op zijn geld zat te wachten.
De 'vrouw' had te weinig kleingeld voor een ijsje
Onder het juk van jarenlange martelingen van zijn muziek en de uitspattingen die daarbij te paard gaan had ze tijdens een hete zomerdag eens zin in een ijsje. Maar omdat ze eigenlijk wat tekort schoot in haar kleingeld schoot ze naar de buideltas van Jannes die het ding op dat moment onbeheerd achter had gelaten. Eenmaal thuis gekomen zat Jannes er al lustig op los te schrijven en besloot dat dit wel het einde was van hun relatie. Er is slechts zo weinig nodig om onze hoofdpersoon te doen inspireren tot zulke nummers en totaal verkrampt uit te slaan.
Het buideltasje van Jannes die hij heeft gegeven aan zijn broer Martin Hark omdat het voor hem inmiddels de lading hierachter te emotioneel was. Het volgende album 'herinneringen uit mijn buideltas' komt er binnenkort aan. Zeker is al dat het nummer 'Zand tussen de tenen van mijn broer' aan komt.
Nu kan het zijn dat een aantal niet echt plausibel met de scenario's die ik voordraag en nog steeds het naïeve wereldbeeld hebben dat het echt ging om een vrouw die een paar ton van Jannes afhandig heeft gemaakt. Voor die mensen gaan we door met dat scenario.
het is te laat dus jij kunt gaan
Het is te laat omdat Jannes snel het geld weer van haar terug heeft gevorderd? Als ze zijn geld heeft, dan is zij toch al vertrokken?
Refrein
Ga maar weg, ik zeg je ga maar weg!
Een beetje laconieke houding bij iemand, waarvan je beweerd dat je er onder gebukt gaat. In het eerste couplet wordt 'de vrouw' haar persoonlijkheid wel zo afgebroken tot een gruwelijk slecht mens. Het is dat wij natuurlijk wel beter weten, maar in de ogen van het lied kan ze niet veel goeds doen. In het refrein wordt ze toegesproken met een advies. Geen 'rot op' , 'verdwijn' of de gebiedende wijs versie 'ga weg'. Alleen een optie waar ze niet beslist aan hoeft te houden. Zelfs in het lied komen de stemmingswisselingen al naar voren en is er geen hoogte te krijgen van Jannes.
je hebt me ied're keer belogen besodemietert en bedrogen
Er zal hier vast en zeker weer een verhaal achter zitten. Maar het is duidelijk dat onze protagonist zich na de eerste keer bedonderen de kans gaf om zich nog eens te laten bedonderen.
ga maar weg, ik zeg je ga maar weg!
het is voorbij al heb je spijt van alles wat je hebt gezegd ..
"heeft u iets over voor het astmafonds?"
Tweede couplet
Voorbij, voorbij is alles, alles tussen jou en mij
voorbij, en na al die jaren ben ik weer vrij
Weer dat 'alles'. Als alles gedefinieerd door mensen zoals Jannes. Dan werd alles betrekkelijk vrij weinig.
m'n hart was van steen dat kwam enkel door jou
dat gevoel dat heb je nooit gekend
Om eerlijk te zijn, in letterlijke zin heb ik dat gevoel ook nooit gekend. In figuurlijke zin; wat zit je dan te klagen? Het verklaard in ieder geval iets over waarom Jannes zich diverse malen zich laat bedonderen, het kon hem niks schelen. Maar dit roept direct ook weer vragen op. Waarom komt hij dan aanzetten met dat hij 'alles' voor haar over heeft? Of is dat 'alles' juist betrekkelijk weinig? Hebben we hier te maken met een slimme voorzet zie Jannes geeft aan zijn definitie van alles? Was er maar weinig wat hij wilde doen voor de ander? Wordt die alles in dit nummer, wat voortdurend benadrukt wordt, iets wat geheel niets is? Als alles niets is, waarom is het dan ook niet zo verwonderlijk dat ze alleen om zijn geld uit is? Waarom heeft hij daar moeite mee dat zij hem pijn doet, hij kan zich daar toch niet om bekommeren? Of is geld voor hem alles? Hier is het punt waarmee het nummer implodeert . Nog een paar seconden en we zitten dicht aan de rand van een omgekeerde big bang, totdat de volgende regel verschijnt;
wat ben je voor een vrouw
Nu wordt duidelijk dat wat in het eerste couplet is aangehaald, de twijfels of het hier wel echt om een vrouw gaat, ook bij Jannes aan het daglicht komt. Aan het eind van dit nummer weet hij het ook niet meer.
Conclusie
Het gaat over bezinning en tot het besef komen van de irrationele handelingen die je maakt. Dit nummer laat ons meer binnen in het ontregelende wereldbeeld van de zanger Jannes. Over wie of wat hij heeft is ons zelf niet volledig duidelijk, maar er wordt getwijfeld aan zijn beoordelingsvermogen. En wij twijfelen aan zijn logica, zijn definitie over 'alles' en zijn bedoelingen wat liefde inhoudt. Er wordt getoond bij het einde dat Jannes zelf ook moeite heeft met zijn inschattingsvermogen. En zo groeit er een band tussen de getergde luisteraar en man die iets verder is gekomen dan een evolutionaire lokroep.
